Wat is een kroon?


Een kroon herstelt de vorm, sterkte en uitstraling van een ernstig beschadigde tand of kies. Hiervoor wordt een zeer sterk materiaal gebruikt (tegenwoordig meestal zirkonia), kronen kunnen daardoor makkelijk 20-25 jaar meegaan.


De precisie waarmee een kroon wordt vervaardigd is indrukwekkend: de afwijking is maximaal 0.003 mm. Als je dit vergelijkt met een goede 3D laserprinter, is de nauwkeurigheid 15-35x beter.


Vergelijk een kroon een beetje met het Pantheon in Rome, oa door de vorm blijft dit gebouw al eeuwen staan.. zelfs met een gat in het dak. Een kroon werkt als een koepel over je zwakke kies, de eigen wortel blijft ook gewoon staan. Er wordt niks getrokken.







Wanneer is een kroon nodig en waarom na een wortelkanaalbehandeling?


Een kroon wordt geplaatst:

  • Over een verzwakte tand of kies als een normale vulling onvoldoende houvast biedt.

  • Na een wortelkanaalbehandeling. De tand of kies is niet meer levend; de structuur droogt uit en wordt broos. De tand/kies loopt gevaar op een verticale breuk, dit leidt eigenlijk altijd tot extractie (trekken).

  • Over een lelijke voortand, als esthetiek heel kritisch is. Normaal vulmateriaal zou gewoon minder mooi zijn, vaak zelfs opvallend in negatieve zin.


Een kroon biedt de nodige bescherming zodat de tand of kies niet bezwijkt onder de kauwdruk. Als je weleens per ongeluk op je lip of wangen hebt gebeten ervaar je die druk wel.


Deze kies was wortelkanaal behandeld en is na breuk helaas verloren. Een kroon kan dan ook niet meer.






Doet de behandeling of het vervangen pijn?


Nee. Zowel bij het prepareren (voorbereiden) van de tand/kies als bij het verwijderen en vervangen van een oude kroon verdooft de tandarts de plek. Wel kan je een paar dagen last hebben van lichte napijn of gevoelig tandvlees, wat goed te verminderen is met paracetamol.






Functie van een noodkroon (en wat te doen bij losraken)


Terwijl een tandtechnisch laboratorium of tandarts je definitieve kroon maakt, beschermt een kunststof noodkroon de afgeslepen tand tegen temperatuurverschillen en bacteriën. De noodkroon wordt direct aan de stoel vervaardigd, of met een tandheelkundige 3D printer uitgeprint. (Dit duurt alleen incl nabewerken 2 uur: we doen dit alleen als het niet anders kan).

Raakt de noodkroon los? Neem contact op met de praktijk. Je kan de noodkroon eventueel tijdelijk terugplaatsen met een drupje tandpasta of protheselijm tot je afspraak. Gebruik nooit secondelijm en liever geen vaseline. Ga nooit slapen met een losse noodkroon: verstikkingsgevaar!







Tandbederf, zwarte verkleuring en kiespijn onder een kroon


  • Tandbederf: De kroon zelf kan niet rotten, maar langs de tandvleesrand kan wél cariës/tandrot ontstaan als de randen niet goed schoon gehouden worden.

  • Zwarte verkleuring: Een donkere rand of verkleurde kies komt vaak door een oude metaal-porseleinkroon, een eerdere amalgaamvulling of een afgestorven tandwortel. Deze verkleuring kan geen kwaad: is hooguit esthetisch bezwaarlijk.

  • Kiespijn: Pijn onder een kroon duidt meestal op geïrriteerd tandvlees of een (nieuwe) zenuwontsteking in de eigen tandwortel. Niet elke kroon heeft een wortelkanaalbehandeling gehad, dit doen we ook zeker niet standaard.


Als een wortelkanaalbehandeling nodig is ná het bekronen, boren we meestal direct door de kroon. Dit kleine gaatje wordt na het afmaken van de wortelkanaalbehandeling weer mooi afgedicht, de sterkte van de kroon is net als bij het Pantheon hierboven niet aangetast.








Wat te doen als een kroon afbreekt?


Bewaar de losse kroon of het afgebroken stuk en neem direct contact op met de tandarts. De tandarts controleert of de tand eronder nog gezond is en of de kroon herplaatst kan worden of vervangen moet worden.







Waarom zijn kronen relatief duur?


De prijs komt voort uit hoogwaardige en slijtvaste materialen (zoals porselein of zirkonia), het laboratoriumwerk van de tandtechnicus of tandarts en het nauwkeurige precisiewerk van de tandarts in de mond. Een vulling kost 20-30 minuten tijd, een kroon ruim 3 uur excl. 6-8 uur verharden in een zogenaamde sinteroven en 1 uur afbakken van de individuele kleuring.







Verschil met een kinderkroon


Kinderkronen zijn kant-en-klare, roestvrijstalen kapjes die in één zitting over een aangetaste melkkies worden geplaatst. Ze vereisen geen laboratoriumwerk en dienen puur om de melkkies te behouden tot het natuurlijke wisselen.